Je zit ‘s avonds op de bank door cataloguswoningen te scrollen. De plattegronden zien er logisch uit, de prijzen zijn helder en toch klik je steeds door naar de volgende. Bij geen enkele woning denk je: hier gaan we wonen. Dat is geen kieskeurigheid. Je kijkt naar huizen die voor niemand in het bijzonder zijn ontworpen, dus ook niet voor jou. Nieuwbouw is de enige kans die je krijgt om een huis vanaf nul te laten kloppen. Een architect bij nieuwbouw inschakelen gaat daarom niet over een mooiere gevel. Het gaat over een huis dat straks werkt zoals jij leeft. In dit artikel lees je wat ik als architect bij een nieuwbouwwoning doe, wat het kost en hoe lang het duurt.

Wat doet een architect bij nieuwbouw?

Een aannemer bouwt wat er op de tekening staat. De vraag is wie die tekening maakt en vanuit welke gedachte. Ik ontwerp niet vanuit vorm. Ik begin bij hoe je wilt wonen: waar je ‘s ochtends koffie drinkt, waar het licht vandaan komt op de momenten dat je thuis bent, welke route je loopt van keuken naar tafel naar tuin. Die antwoorden vertaal ik naar een indeling, zichtlijnen en materialen die daarbij horen.

In vijftien jaar heb ik veel nieuwbouwwoningen gezien waar op papier niets aan mankeert. Toch voelen ze binnen een jaar al niet meer goed, omdat de indeling is bedacht voor een gemiddeld gezin dat niet bestaat. Dat wil je voor zijn, juist bij een huis dat je zelf laat bouwen.

De titel architect is overigens beschermd: alleen wie is ingeschreven bij het Architectenregister mag zich zo noemen. Dat zegt niet alles over kwaliteit, wel over opleiding en ervaring.

Van kavel tot sleutel: de tien stappen

Elk nieuwbouwtraject bij Wabi doorloopt tien vaste stappen. Het begint met een intakegesprek en een programma van eisen, waarin we vastleggen hoe je wilt wonen. Daarna volgen het ontwerp in fasen, de vergunningsaanvraag, de technische uitwerking, het vergelijken van aannemers en de begeleiding tijdens de bouw. Bij elke stap weet je vooraf wat er gebeurt en wat het je oplevert.

Hoe dat eruitziet als het af is, zie je bij deze vrijstaande nieuwbouwwoning die ik eerder ontwierp.

Ontwerpschets van architect Bjorn Kasandikromo voor een nieuwbouwwoning bij Wabi Architecten


Wat kost een architect bij nieuwbouw?

Als vuistregel kost het volledige traject bij mij ongeveer tien procent van de bouwkosten, van eerste schets tot oplevering. Bij een nieuwbouwwoning met een bouwsom van €500.000 is dat €50.000. Het precieze deel hangt af van het type woning en van hoeveel stappen je bij mij neerlegt. Dat lijkt een flink bedrag, totdat je het afzet tegen wat er zonder goed ontwerp misgaat: ruimtes die je niet gebruikt, meerwerk tijdens de bouw en een indeling waar je na vijf jaar alsnog een verbouwing voor plant. Een goed ontwerp verdient zichzelf terug in vierkante meters die je echt gebruikt. De volledige prijsopbouw per stap lees je in mijn artikel over wat een architect kost.

Hoe lang duurt een nieuwbouwtraject?

Hier ga ik je geen vast getal geven, omdat dat getal niet bestaat. De doorlooptijd hangt af van de medewerking en drukte bij de gemeente, de bouwsnelheid van de aannemer, het type woning, de vraag of je op een lege kavel begint of eerst iets moet slopen, het tempo waarin jij beslissingen neemt en van onvoorziene zaken die elke bouw kent. Wat wel vaststaat: de gemeente heeft voor een omgevingsvergunning een wettelijke beslistermijn van acht weken, die eenmalig met zes weken verlengd kan worden. Voor de rest maak ik bij de start een planning voor jouw situatie, met per stap een termijn en de reden erachter. Hoe die vergunningsaanvraag werkt en waar vertraging ontstaat, lees je in mijn artikel over het aanvragen van een omgevingsvergunning.

Nieuwbouw tussen bestaande huizen

Veel nieuwbouw staat niet op een lege kavel in een weiland, maar in een bestaande straat. Tussen jaren 30 woningen valt een witte kubus nogal op, alleen niet op de goede manier. De kunst is een huis te ontwerpen dat nieuw is en toch bij de straat hoort: in ritme, in materiaal, in de manier waarop het dak aansluit op de buren. Tijdloosheid wint het hier altijd van trends, want jouw huis staat er over vijftig jaar nog.

De eerste stap

Twijfel je nog tussen verbouwen en nieuw bouwen, begin dan bij je huidige huis. Download de gratis PDF 5 signalen dat je huis niet meer werkt en ontdek of het probleem in de spullen zit of in de opzet van je huis.

Weet je al dat je gaat bouwen, dan is de eerste stap een gesprek. Dat gesprek is zonder offerte en zonder verplichtingen, met een eerlijk antwoord op de vraag of jouw plan haalbaar is. Plan een eerste gesprek.

Veelgestelde vragen

Heb ik een architect nodig als ik een huis laat bouwen?

Verplicht is het niet. Voor de omgevingsvergunning heb je wel tekeningen en berekeningen nodig die aan de eisen van de gemeente voldoen. Die laat vrijwel iedereen door een professional maken. De echte vraag is niet of je een architect nodig hebt, maar wie er tijdens het traject aan jouw kant van de tafel zit. De aannemer bewaakt zijn planning en zijn marge, een architect bewaakt jouw huis.

Wat is het verschil tussen een cataloguswoning en een ontwerp van een architect?

Een cataloguswoning is één keer ontworpen en daarna honderden keren verkocht. Dat maakt hem goedkoper en sneller, wat voor sommige situaties een logische keuze is. Het betekent ook dat de indeling geen rekening houdt met jouw kavel, de zon en de manier waarop jij woont. Een ontwerp van een architect begint precies daar. Het verschil zie je niet op de bouwtekening, je merkt het elke dag dat je er woont.

Hoeveel procent van de bouwkosten rekent een architect bij nieuwbouw?

Een vast percentage bestaat niet. Bij Wabi is de vuistregel ongeveer tien procent van de bouwkosten; bij een bouwsom van €500.000 is dat €50.000. Laat je alleen een ontwerp met vergunningstekeningen maken, dan ligt het lager. Vraag bij elke architect om een taakbeschrijving waarin per stap staat wat er wel en niet in zit, dan vergelijk je geen losse percentages maar echte inhoud.